پرسش از پزشک

تماس با پزشک

میدان ونک، بلوار میرداماد ،تقاطع ولیعصر، روبروی آزمایشگاه مسعود، جنب مجتمع اسکان ،مرکز جراحی میرداماد

سنگ کلیه

درد سنگ کلیه

سنگ کلیه بیماری شایعی بوده و درحدود ۱۰-۲۰ درصد افراد جامعه ما مبتلا به آن هستند. سنگ کلیه به واسطه درد بسیار شدیدی که ایجاد می کند و معادل درد زایمان در نظر گرفته می شود، مورد توجه قرار می گیرد.

 و بیشتر در افراد میانسال دیده می شود و در آقایان نسبت به خانم ها بیشتر دیده است.

  • چگونه سنگ کلیه ایجاد می شود؟

در مورد تشکیل سنگ تئوری های مختلفی بیان شده است؛ ولیکن اساس همه آنها بر این اصل استوار است که اگر میزان ماده حل شده در ادرار تولیدی بیش از حد اشباع آن باشد،رسوب این ماده ظاهر شده و به صورت سنگ بروز می کنند.

 

*بخوانید : دفع سنگ کلیه !

 

  • چه عواملی باعث تشدید تشکیل سنگ می شوند؟

  1. آب و هوای گرم و خشک : شیوع سنگ کلیه در این نوع آب و هوا بیشتر است و افرادی که در مناطق گرمسیری زندگی می کنند، بیشتر به آن مبتلا می شوند.
  2. شغل : افرادی که در تماس با گرما و بی آبی کار می کنند، سنگ کلیه بیشتری دارند .مثلا آشپزها یا نانواها سنگ سازی بیشتری دارند.افرادی که شغل های بی تحرک و ساکن دارند بیشتر دارند مثل مدیران و افراد پشت میز نشین.
  3. وزن بالا : افرادی که وزن بالا دارند سنگ سازی بیشتر دارند. در افراد چاق میزان تشکیل سنگ های اسیداوریک بصورت معنی داری افزایش می یابد.
  4. آب : مهم ترین عامل در جلوگیری از تشکیل سنگ مصرف زیاد آب می باشد.افرادی که بیش از ۳ لیتر آب در روز مصرف می نمایند سنگ سازی بسیار کمتری دارند.
  5. ارث : در افرادی که پدر یا مادر ،خواهر یا برادر مبتلا به سنگ کلیه باشد ،سنگ سازی بیشتر است.
  6. عفونت های ادراری : در خانمها نسبت به آقایان عفونتهای ادراری شایع بوده و میزان تشکیل نوعی از سنگ که استرویتی یا عفونی نامیده می شود، بیشتر است.
  7. بیماری های مادرزادی کلیه : بیماری هایی که باعث انسداد در مسیر ادراری میشوند باعث تجمع ادرار و رسوب شده،میزان سنگ ادراری بیشتر می شود مثل تنگی مادرزادی محل اتصال حالب به لگنچه
  8. بیماری های ارثی خاص : این بیماری ها باعث تولید بیش از حد یک ماده در بدن و رسوب در ادرار می شود و می تواند کل اعضای خانواده را گرفتار سنگ کلیه نمایند.این افراد معمولا از سنین کودکی شخص را گرفتار می کنند مثل سیستنوری
  9. رژیم غذایی : استفاده از فرآورده های پروتئینی مثل گوشت قرمز و یا کله پاچه میزان احتمال تولید سنگ را بیشتر میکند.
  10. نمک : مصرف زیاد نمک باعث افزایش احتمال تولید سنگ کلیه می شود.
  • آیا نوع آب مصرفی روی سنگ سازی تاثیر گذار است؟

سوالی که خیلی از افراد از بنده می پرسند این است که آیا نوع آب مصرفی ،فرضاً آب چشمه یا شهر خاصی تأثیر گذار هست ؟ یا سوال می شود آیا آب مصرفی شهر سنگ سازی بیشتری می کند؟ حقیقت اینست که مطالعات متعددی در این خصوص انجام شده ولی ارتباطی بین سختی آب با میزان تشکیل سنگ کلیه پیدا نشده است.

*بخوانید : روزه داری بیماران کلیوی !

  • علایم درد سنگ کلیه چگونه است؟

درد سنگ کلیه به صورت تیپیک و دوره ای بوده،ماهیت کولیکی دارد و به فاصله چند دقیقه از تسکین ،دوباره تشدید می شود. شدت آن بسیار شدید است. این درد از یک پهلو شروع شده و به کشاله ران همان طرف تیر می کشد. بعضی موارد ممکن است فرد با وجود اینکه سنگ بزرگ دارد و اصطلاحا شاخ گوزنی گفته می شود، هیچگونه علایمی مثل اینگونه دردها را ندارد و ممکن است کلیه فرد به مرور تماما توسط سنگ اشغال شود. بنابراین وجود درد فرصتی است که بیمار را به سوی درمان هدایت نماید.

از علایم همراه دیگر این درد، تهوع و استفراغ شدید است.

علایم ادراری نیز همراه می باشد که شامل:

 – دفع خون در ادرار

ادرار به رنگ چای می شود . ممکن است در بعضی موارد این خون آشکار نباشد و در آزمایش میکروسکوپی ادرار تشخیص داده شود.

– سوزش ادرار

شخص هنگام ادرار کردن احساس سوزش و تیر کشیدن دارد.

رهایی از تکرر ادرار

– تکرر ادرار

میزان دفع ادرار افزایش می یابد و فرد بدون داشتن ادرار زیاد مکرراً مراجعه به دستشویی دارد.

  •  روش های تشخیص سنگ کلیه :

ساده ترین روش سونوگرافی است ولی در بعضی موارد سونوگرافی قادر به تشخیص نیست و ممکن است نیاز به انجام CT-SCAN و یا بندرت IVP استفاده گردد.

  • دارو برای درد سنگ کلیه :

بهترین دارو که جواب سریع در زمان درد ایجاد کند ، استفاده از شیاف دیکلوفناک یا ایندومتاسین است .

از مسکنهای دیگر مثل استامینوفن یا ژلوفن یا سلکسیب و … میشه استفاده کرد .

در موارد خیلی شدید مراجعه به اورژانس و تزریق آمپول پتیدین یا مورفین لازم است .

  • روش درمان سنگ کلیه :

  1. استفاده از محلول هایی که می تواند به صورت شیمیایی سنگ کلیه را حل نماید
  2. سنگ شکنی برون اندامی  SWL  با استفاده از امواج ماورای صوتی
  3. سنگ شکنی درون اندامی TUL
  4. سنگ شکنی درون اندامی با استفاده از آندوسکوپ انعطاف پذیر (RIRS)
  5. خروج سنگ با استفاده از شکاف بسیار کوچک در پهلو PCNL
  6. استفاده از روش لاپاراسکوپی جهت خروج سنگ های ادراری
  7. عمل جراحی باز که بسیار به ندرت انجام می شود.

 

 

تمامی سنگ های کلیه قابل شکستن با سنگ شکنی برون اندامی نیستند. بهترین حالت درمان با این روش زمانی است که اندازه آن کمتر از ۱.۵سانتی متر باشد. هر چقدر سنگ بزرگتر باشد، قطعات شکسته شده بیشتر و درد شخص بیشتر است. جنس سنگ فاکتور مهم دیگری است. بطوری که سنگ های سیستینی مقاوم ترین سنگ ها هستند و امکان موفقیت سنگ شکنی برون اندامی کمتری دارند. بهتر است بیش از دو بار سنگ شکنی برون اندامی با توجه به عوارض بد آن روی کلیه انجام نشود و اگر سنگ به هر علتی مثلاً بزرگی ابعاد آن یا جنس آن شکسته نشود، از روش های جراحی آندوسکوپی جهت خروج آن استفاده شود.

 

 

دکتر کیوان آقامحمدپور فوق تخصص جراحی کلیه ، مجاری ادراری و ناباروری

 

آپاراتپیج دکتر کیوان آقامحمدپور در سایت آپارات

مقالات مرتبط

نظر خود را بنویسید