میدان ونک، بلوار میرداماد ،تقاطع ولیعصر، روبروی آزمایشگاه مسعود، جنب مجتمع اسکان ،مرکز جراحی میرداماد

سنگ شکنی کلیه

سنگ شکنی

در جامعه ما ۲۰ درصد افراد جامعه دچار سنگ کلیه هستند و  با توجه به درد شدیدی که ایجاد میکند این افراد به طور مکرر به کلینیک ها و اورژانس مراجعه نموده و سبب اتلاف وقت از یک طرف و تحمل هزینه بر فرد از طرف دیگر شده است. در این مطلب راجع به روشهای غیر جراحی سنگ شکنی کلیه توضیح داده میشود .

  • انواع روشهای سنگ شکنی کلیه:

  1. روش برون اندامی سنگ شکنی کلیه (ESWL): با استفاده از  دستگاه سنگ شکن و خارج از اتاق عمل انجام میشود .
  2. روش درون اندامی سنگ شکنی کلیه  که شامل روشهای متعددی بوده و نیاز به اتاق عمل دارد :

الف- روش TUL: جهت جراحی سنگهای داخل حالب کاربرد دارد که بصورت اندوسکوپی و از طریق مجرای ادراری است .

ب- روش PCNL: جهت جراحی سنگ داخل کلیه که با سنگ شکن برون اندامی شکسته نشده یا ابعاد سنگ بزرگ بوده و اصطلاحاً شاخ گوزنی نامیده میشود بکار می رود که با یک شکاف ۱ سانتی متری از پهلو انجام میشود .

ج- روش RIRS : که جدیدترین روش جراحی است و از طریق مجرای ادراری و بدون شکاف جهت خارج سازی سنگ داخل کلیه و با استفاده از لیزر توسط فوق تخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری انجام میشود .

 

*بخوانید: دفع سنگ کلیه!

 

  • چه سنگهایی با سنگ شکن برون اندامی (ESWL) درمان میشوند؟

  1. سنگ کلیه بزرگتر از ۵ میلیمتر و کوچکتر از  ۲۰ میلیمتر با سنگ شکن برون اندامی (ESWL) به نحو مناسبی درمان میشود .
  2. جنس سنگ کلیه در پاسخ به سنگ شکنی مهم است . سنگ اسید اوریکی بهترین پاسخ و سنگ سیستینی کمترین پاسخ به سنگ شکن برون اندامی ( ESWL) میدهند .
  3. محل سنگ مهم است . بهترین پاسخ به سنگ شکن برون اندامی (ESWL) در سنگهای کالیس فوقانی و حالب فوقانی است و در سنگ کالیس تحتانی پاسخ ضعیف است .
  4. در افراد لاغر پاسخ درمانی بهتر است و در افراد چاق قدرت امواج جهت سنگ شکنی کمتر میشود .
  5. در کودکان پاسخ درمانی به سنگ شکن برون اندامی (ESWL) بهتر است .
  • در چه مواردی نباید سنگ شکن برون اندامی (ESWL) انجام داد؟

  1. در  افراد حامله نباید سنگ شکن برون اندامی (ESWL) انجام شود و باید از روشهای درون اندامی یا  لیزر استفاده شود .
  2. افرادیکه داروی رقیق کننده خون مثل آسپرین و وارفارین و پلاویکس …استفاده میکنند .
  3. آنوریسم رگهای بزرگ
  4. عفونت سیستم ادراری
  • سنگ شکنینحوه سنگ شکنی برون اندامی (ESWL):

  1. بیمار بمدت ۶ ساعت  قبل از سنگ شکن باید از خوردن مایعات و غذا اجتناب نماید .
  2. قبل از شروع کار برای شما یک سرم وصل می شود و یک داروی مسکن به شما تزریق می شود علاوه بر داروی مسکن، از یک شل کننده عضلانی نیز برای شل شدن عضلات استفاده می شود. (برای بچه ها معمولا از بیهوشی عمومی استفاده می شود) شما بر روی تختی که بر روی ماشین سنگ شکن قرار گرفته، به پشت می خوابید دستگاه بر علیه سنگ های کلیه امواجی را ارسال می کند و باعث شکسته شدن آنها می شود به این ترتیب که از طریق عکسهای رادیولوژی محل سنگها مشخص می شود و امواج دقیقا در همان محلها متمرکز می شوند. سنگهای خرد شده از طریق میزنای وارد مثانه و سپس از بدن دفع می شوند. عملیات سنگ شکن معمولا ۱ساعت به طول می انجامد.

 

*بخوانید: جراحی درون اندامی!

 

  • مراقبتهای بعد از سنگ شکنی کلیه (ESWL):

  1. فرآیند دفع خرده های سنگ ممکن است چندین روز یا حتی چند ماه به طول انجامد که در این مدت وجود خون در ادرار غیرطبیعی نیست که البته رنگ ادرار باید به مرور زمان روشن تر شود.
  2. نوشیدن آب و مایعات به مقدار زیاد جهت تسهیل در روند دفع خرده های سنگ بسیار کمک کننده است.
  3. هر گونه علامت غیر طبیعی از جمله دفع خون روشن، درد شدید، تب و عدم توانایی دفع ادرار را به پزشکتان اطلاع دهید.
  4. بعد از انجام سنگ شکن ممکن است در ناحیه ای که امواج تابانده شده اند( شکم و کمر ) کبودی و خون مردگی مشاهده شود که جای نگرانی نیست و پس از مدتی برطرف می شود.
  5. به دلیل احتمال بروز خونریزی در طی سنگ شکن و پس از آن، هفته های بعد از سنگ شکن برای شما آزمایش هموگلوبین فرستاده می شود.
  6. ۲ تا ۳ هفته پس از سنگ شکن تصویر برداری (سونوگرافی/عکس ساده شکمی:KUB) جهت بررسی میزان موفقیت سنگ شکن و وجود خرده سنگ های احتمالی باقیمانده انجام میشود. در صورت نیاز به انجام سنگ شکنی مجدد، ٣ ماه پس از جلسه نخست قابل انجام بوده که برای ٢ مرتبه نیز قابل تکرار است.
  • عوارض سنگ شکنی کلیه (ESWL):

عوارض سنگ شکن با ESWL شامل صدمه به پارانشیم کلیه و کاهش عملکرد کلیه و افزایش فشارخون و شکسته نشدن کامل سنگ می باشد.چنانچه در طی دو بار سنگ شکنی سنگ نشکسته باشد باید با روش PCNL سنگ خارج شود .

 

 

دکتر کیوان آقامحمدپور فوق تخصص جراحی کلیه،مجاری ادراری و ناباروری

مقالات مرتبط

نظر خود را بنویسید